غربالگری در دوران بارداری

غربالگری در دوران بارداری از اهمیت ویژه ای برخوردار است و همه خانم های باردار ملزم به انجام آن می باشند. شما عزیزان می توانید جهت کسب اطلاعات کافی در این خصوص ، تا پایان مقاله با ما همراه باشید. در ابتدای مقاله جهت تفهیم بهتر این موضوع از صحبت های جامع سرکار خانم دکتر شیرین نیرومنش ، متخصص زنان استفاده می نماییم.

خانم دکتر نیرومنش در رابطه با غربالگری در دوران بارداری چنین اظهار داشتند که : طی دوران بارداری ، غربالگری های مختلفی ؛ اعم از کنترل فشار خون ، آزمایش قند خون جهت تست دیابت و نیز آزمایشاتی به منظور بررسی کم خونی انجام می گیرد که همگی نوعی غربالگری می باشند.

اما آن چیزی که معمولا در ذهن خانم ها و خانواده ها به عنوان سونوگرافی غربالگری ، شناخته می شود ؛ همین غربالگری اختلالات کروموزومی و اختصاصا سندروم داون ( تریزومی کروموزوم 21 ) است که برای آن نیاز به انجام یک سونوگرافی می باشد و بین هفته یازده تا سیزده هفته و 6 روز می توان آن را انجام داد.

البته برخی منابع ، دوازده هفتگی را زمان بهتری برای انجام این سونوگرافی می دانند ؛ اما این مسئله قطعی نیست و می توان تا سیزده هفته و 6 روز نیز اقدام به انجام این سونوگرافی نمود.

غربالگری نوبت اول :

غربالگری اول ، در حقیقت نوعی سونوگرافی بسیار دقیق است که در برخی مراکز انجام می شود و به کمک آن می توان ؛ سن جنین ، محل جفت ، رشد جنین و اختصاصا ضخامت پشت گردن جنین که در اصطلاح NT نامیده می شود را اندازه گیری و تعیین نمود.

جنین هایی که مبتلا به سندروم داون هستند ، ضخامت پشت گردن شان بیش از حد طبیعی است و با این سونوگرافی می توان در صورت ابتلای جنین به سندروم داون آن را تشخیص داد.

بعد از انجام غربالگری ، خانم باردار به آزمایشگاه ارجاع داده می شود و از وی آزمایش خون نیز گرفته می شود و دو فاکتور خونی ؛ یعنی دو تا از هورمون ها را اندازه گیری می کنند و آزمایشگاه مجموعه سونوگرافی ، آزمایش خون و سن مادر را در یک برنامه کامپیوتری وارد کرده و یک لیست از آن ارائه می دهد.

توصیه می شود که همه خانم ها ؛ صرف نظر از این که ازدواج آن ها فامیلی است یا غیرفامیلی ، در سن جوانی حامله شده اند یا در سن بالا ؛ باید غربالگری در دوران بارداری را انجام دهند.

نکات مهم در رابطه با غربالگری نوبت اول :

البته ناگفته نماند که سندروم داون در خانم های بالای 35 تا 40 سال ، بیشتر از خانم های جوان تر است ، اما از آن جا که فرزندآوری در خانم های جوان بیشتر است ؛ 80 درصد مبتلایان به سندرم داون از خانم های زیر 35 سال متولد می شوند.

بنابراین غربالگری در دوران بارداری به همه توصیه می شود و چنانچه نتیجه غربالگری ، پرخطر بود ؛ پزشک باید روش های تشخیص قطعی نظیر آمنیوسنتز ، بیوپسی از جفت یا گاهی انجام آزمایش DNA را توصیه کند و اگر خطر بارداری در حد وسط باشد ، هفته پانزدهم تا بیستم باید غربالگری خون نوبت دوم انجام شود.

این موارد باید در اولین فرصت انجام شوند و به آخرین روزهای هفته 18 تا 20 موکول نشوند ، چون اگر جنین واقعا مشکل داشته باشد باید با اقدام زودهنگام ؛ امور تشخیصی جهت گرفتن مجوز برای ختم بارداری انجام پذیرد.

غربالگری نوبت دوم :

غربالگری دوم را نیز در حدود پانزده هفته و 3 روز انجام می دهند. سپس نتایج هر دو غربالگری با یکدیگر جمع بندی شده و در صورتی که مناسب بود تنها نیاز به سونوگرافی هفته 18 خواهد بود.

سونوگرافی هفته هجدهم :

این سونوگرافی یک سونوگرافی بسیار دقیق است به نام آنومالی اسکن ؛ که طی آن سر تا پای جنین اعم از اندام ها ، ساختمان جمجمه ، ضخامت پشت گردن ، استخوان بینی ، کبد ، کلیه و غیره بررسی می شوند.

لازم به ذکر است که در سونوگرافی هفته 18 ، می توان یکسری علائم به نفع سندروم داون پیدا کرد.

به طور مثال ؛ زیاد بودن ضخامت پشت گردن ، کوچک بودن یا عدم تشکیل استخوان بینی ، کوتاه بودن دست و پا ، عدم توانایی کلیه ها در دفع ادرار و باقی ماندن ادرار و کوچک بودن جمجمه ؛ همگی علائمی هستند که متخصص زنان را مشکوک به اختلال کروموزومی در جنین می نماید و ایشان می تواند با درخواست آمنیوسنتز این مسئله را قطعی نمایند.